Besluit Gemeenteraad

do 18/12/2025 - 20:00

Reglement riolering en kleinschalige waterzuivering: goedkeuring aanpassing

Aanwezig: Alex Heyvaert, voorzitter
Bart Coopman, burgemeester
Koen Vandermeiren, Joeri Van den Brande, Bart Nobels, Liesbeth Lacante, Katia De Vreese, schepenen
Erik Moens, voorzitter BCSD/schepen
Greta Lauwers, Dirk Van Roey, Tim Borteel, Kristel Van Praet, Veerle Geerinckx, Kathleen Goovaerts, Ilse Van de Velde, Carla Vandervorst, Peggy Muyldermans, Dominique Van Haesendonck, Anneleen Kempeneers, Serge Verhaeghe, Lennert Bessems, Linda De Coster, Saïd Ibrahimi, Luu Merckx, Sylvie Dehasque, raadsleden
Jocelyn Bruggeman, algemeen directeur

Verontschuldigd: Hagen De Man, raadslid

Afwezig: Anita Lauwers, raadslid

Voorgeschiedenis

Volgens de Vlaamse milieuwetgeving moet iedereen een inspanning leveren om het hemelwater te scheiden van het afvalwater, ook op privéterrein.
Een optimale afkoppeling van het afvalwater en het hemelwater, afkomstig van dakvlakken en grondvlakken, voor bestaande gebouwen is verplicht op het ogenblik dat een gescheiden riolering wordt aangelegd of heraangelegd, zoals bepaald in het gebiedsdekkend uitvoeringsplan (GUP) van de Vlaamse Milieumaatschappij.
De afkoppeling van het hemelwater is een belangrijke stap om infiltratie, buffering en hergebruik van hemelwater op particulier domein te realiseren en op deze wijze het risico op overstromingen in lager gelegen gebieden te beperken. Het voorkomt dat rioleringsstelsels onnodig worden belast en overstorten minder in werking treden.
De aanvoer van niet-vervuild hemelwater naar de rioolwaterzuiveringsinstallaties moet zoveel mogelijk beperkt worden om deze installaties naar behoren te laten werken. Voor nieuwbouw en voor grote verbouwingen met omgevingsvergunning wordt de afkoppeling van hemelwater en afvalwater, alsook infiltratie opgelegd in de vergunningen maar worden deze voorwaarden evenwel niet altijd gerealiseerd in overeenstemming met de vergunningen.
De gemeenteraad keurde in zitting van 20 februari 2025 het reglement riolering en kleinschalige waterzuivering goed. Het reglement trad in werking op 1 maart 2025.
De gemeenteraad besliste in zitting van 23 oktober 2025 om toe te treden tot het intergemeentelijk samenwerkingsverband met De Watergroep (Riopact), voor de activiteit ‘rioleringsbeheer’ en de gemeentelijke infrastructuur voor afvalwater- en hemelwaterbeheer, inclusief de exploitatierechten, over te dragen vanaf 1 januari 2026.

Feiten/context

Vanaf 1 januari 2026 zal Riopact de rioolbeheerder zijn in gemeente Zemst.
Riopact hanteert volgende regelgeving:

Algemeen Waterverkoopreglement (AWVR, laatste versie maart 2023);
Bijzonder Waterverkoopreglement (BWVR, laatste versie 2015);
decreet Integraal Waterbeleid van 15 juni 2018;
code van goede praktijk voor rioleringssystemen (laatste versie 2012);
reglement Ontwikkelingen met impact op rioleringsinfrastructuur (laatste versie 1 maart 2023).

Volgende onderdelen van het gemeentelijk reglement riolering en kleinschalige waterzuivering zitten vervat in de regelgeving die Riopact hanteert:

de bepalingen inzake lozing van huishoudelijk afvalwater (artikel 4 tot en met 9);
de bepalingen inzake de rioolaansluiting (artikel 10 tot en met 22);
de bepalingen inzake het scheiden van de private riolering bij de aanleg van een gescheiden riolering in de straat (artikel 23 tot en met 30);
de bepalingen inzake individuele behandelingsinstallaties voor afvalwater (IBA) onder collectief beheer (artikel 31 tot en met 45 en 75);
de bepalingen inzake individuele behandelingsinstallaties voor afvalwater (IBA) onder privaat beheer (artikel 46 tot en met 47)
de bepalingen inzake de keuring van de private riolering (artikel 48 tot en met 56);
de bepalingen inzake de aansluitkosten (artikel 57 tot en met 61).

Riopact biedt bij afkoppelingsprojecten volgende services aan om de burgers zo veel mogelijk te ondersteunen bij de afkoppeling van hemelwater van afvalwater:

het advies van een afkoppelingsadviseur om de impact en kost zo laag mogelijk te houden;
een keurder voor de afkoppelingswerken;

het aanbod om de afkoppelingswerken op privédomein via een erkende aannemer van Riopact te laten uitvoeren;
in de meeste gevallen kosteloze aansluiting op de nieuwe riolering.

De gemiddelde reële kost van een huisaansluiting door de gemeente bedraagt € 2 851 en is dus veel hoger dan de € 1 000 die nu in het gemeentelijk reglement is opgenomen. De reële kostprijs ligt dus in de lijn van de kost bij Riopact.
Voor de afkoppelingsprojecten Linterpoortenlaan e.a., Zemst-Laar, Vinnestraat en Tervuursesteenweg fase 3 werden reeds infovergaderingen georganiseerd waarbij de kost van € 1000 en mogelijkheid tot subsidie werd meegedeeld. Deze langseigenaars rekenen hier dus op.
Voor de aansluitkost kan een uitdoofscenario voorzien worden voor lopende dossiers waarbij de kost van € 1000 voor een rioolaansluiting wordt behouden. De gemeente zal in deze gevallen de meerkost ten opzichte van een rioolaansluiting bij Riopact op zich nemen. Het betreft:

reeds aangevraagde rioolaansluitingen (al dan niet via een omgevingsvergunning);
te betalen rioolaansluitingen binnen de vier lopende rioleringsprojecten.

Juridische grond

Het decreet van 22 december 2017 over het lokaal bestuur, artikel 40, §3.
De richtlijn 2000/60/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 2000 tot vaststelling van een kader voor communautaire maatregelen betreffende het waterbeleid.
Het decreet van de Vlaamse Regering van 18 juli 2003 betreffende het integraal waterbeleid.
Het decreet van de Vlaamse Regering van 30 mei 2008 over de vestiging, de invordering en de geschillenprocedure van provincie- en gemeentebelastingen.
Het ministerieel besluit van 20 augustus 2012 tot vaststelling van de code van goede praktijk voor het ontwerp en de aanleg van rioleringssystemen.
Het ministerieel besluit van 20 maart 2023 betreffende de keuring van de binneninstallatie en de privéwaterafvoer.
Het besluit van de Vlaamse Regering van 6 februari 1991 houdende de vaststelling van het Vlaams Reglement betreffende de milieuvergunning (VLAREM I).
Het besluit van de Vlaamse Regering van 1 juni 1995 houdende algemene en sectorale bepalingen inzake milieuhygiëne (VLAREM II).
Het besluit van de Vlaamse Regering van 10 maart 2006 houdende de vaststelling van de regels voor de scheiding tussen de gemeentelijke en bovengemeentelijke saneringsverplichting en de vaststelling van de zoneringsplannen.
Het besluit van de Vlaamse Regering van 8 april 2011 houdende het algemeen waterverkoopreglement.
Het besluit van de Vlaamse Regering van 18 december 2015 betreffende de goedkeuring van de stroomgebiedsbeheersplannen van de Schelde en de Maas en de daaraan gekoppelde zonerings- (ZP) en gebiedsdekkende uitvoeringsplannen (GUP) voor de gemeentelijke rioleringen.
Het besluit van de Vlaamse regering van 10 februari 2023 houdende vaststelling van een gewestelijke stedenbouwkundige verordening (GSV) inzake hemelwaterputten, infiltratievoorzieningen, buffervoorzieningen en gescheiden lozing van afvalwater en hemelwater
De provinciale stedenbouwkundige verordening met betrekking tot de afvoer van hemelwater, goedgekeurd door de provincieraad in zitting van 26 september 2023.
Het besluit van de gemeenteraad van 20 februari 2025 over het reglement riolering en kleinschalige waterzuivering.
Het besluit van de gemeenteraad van 23 oktober 2025 voor de toetreding tot het intergemeentelijk samenwerkingsverband met De Watergroep (Riopact), voor de activiteit ‘rioleringsbeheer’ en de overdracht van de gemeentelijke infrastructuur voor afvalwater- en hemelwaterbeheer, inclusief de exploitatierechten, vanaf 1 januari 2026.
De omzendbrief KB/ABB 2019/2 van 15 februari 2019 betreffende de gemeentefiscaliteit.

Motivering

Het is niet verantwoord dat de overheid investeert in een (duur) gescheiden rioleringsstelsel en zuiveringsinfrastructuur, zonder dat er garanties worden ingebouwd dat de burger op een correcte wijze zijn privéwaterafvoer(en) aansluit op de openbare infrastructuur.
De gemeente is verantwoordelijk voor het toezicht en naleving van de gewestelijke Stedenbouwkundige Verordening inzake hemelwater (GSVH).
Aangezien Riopact zijn eigen reglementen heeft moet het gemeentelijk reglement riolering en kleinschalige waterzuivering aangepast worden.
Gezien de aangeboden services van Riopact en het uitdoofscenario waarbij de gemeente een deel van de kost op zich neemt is het aangewezen om niet langer in een subsidie te voorzien (artikel 62 oud reglement).
De handhaving blijft wel een taak van de gemeente. Hiervoor worden de bepalingen inzake handhaving (artikel 63 tot en met 74 oud reglement) vervangen door een belastingreglement op het niet optimaal afkoppelen van hemel- en afvalwater en het niet voldoen aan de aansluitplicht van de riolering in te voeren.
Het Agentschap Binnenlands Bestuur heeft echter geoordeeld dat het belastingreglement geen correct instrument is om te handhaven over rioolaansluitingen. Het decreet van de Vlaamse Regering hiervoor is nog in opmaak. Het agentschap laat, zolang dit decreet er niet is, toe dat gemeenten een belastingreglement invoeren voor de periode 2026-2031.

Budgettaire impact

Voor het uitdoofscenario wordt het verschil in aansluitkost van circa € 2000 per aansluiting voorzien in de kredieten van de desbetreffende projecten.
Het aantal dossiers wordt geraamd op 50.

Publieke stemming

Aanwezig: Alex Heyvaert, Bart Coopman, Koen Vandermeiren, Joeri Van den Brande, Bart Nobels, Liesbeth Lacante, Katia De Vreese, Erik Moens, Greta Lauwers, Dirk Van Roey, Tim Borteel, Kristel Van Praet, Veerle Geerinckx, Kathleen Goovaerts, Ilse Van de Velde, Carla Vandervorst, Peggy Muyldermans, Dominique Van Haesendonck, Anneleen Kempeneers, Serge Verhaeghe, Lennert Bessems, Linda De Coster, Saïd Ibrahimi, Luu Merckx, Sylvie Dehasque, Jocelyn Bruggeman

Voorstanders: Alex Heyvaert, Bart Coopman, Koen Vandermeiren, Joeri Van den Brande, Bart Nobels, Liesbeth Lacante, Katia De Vreese, Erik Moens, Greta Lauwers, Kristel Van Praet, Carla Vandervorst, Peggy Muyldermans, Anneleen Kempeneers, Lennert Bessems, Saïd Ibrahimi, Luu Merckx, Sylvie Dehasque

Tegenstanders: Dirk Van Roey, Tim Borteel, Veerle Geerinckx, Kathleen Goovaerts, Ilse Van de Velde, Dominique Van Haesendonck, Serge Verhaeghe, Linda De Coster

Resultaat: Met 17 stemmen voor, 8 stemmen tegen

Besluit:

Artikel 1. De raad keurt het belastingreglement op het niet optimaal afkoppelen van hemel- en afvalwater en het niet voldoen aan de aansluitingsplicht riolering goed.

Art. 2. Dit reglement treedt in werking op 1 januari 2026 en is van kracht tot en met 31 december 2031.

Art. 3. Dit reglement vervangt het reglement 'riolering en kleinschalige waterzuivering', zoals goedgekeurd door de gemeenteraad van 20 februari 2025.

Bijlagen

BR op het niet optimaal afkoppelen van hemel- en afvalwater en het niet voldoen aan de aansluitingsplicht riolering-get.versie